Waarom is het makkelijker mild en vriendelijk te zijn voor een ander, dan voor jezelf?

Waarom is het zoveel lastiger om vriendelijk en compassievol te zijn voor jezelf, dan voor anderen? Het antwoord is simpel. We zijn psychologisch op die manier bedraad. Wanneer we ons bedreigd voelen, zelfs als het psychologisch is, komt ons sympatische zenuwstelsel in actie. We gaan vechten, vluchten of in de bevries-modus.

We gaan instinctief vechten met harde zelfkritiek omdat we hopen dat we hiermee alerter worden en onszelf behoeden voor meer ellende. We vluchten in schaamte, in de veronderstelling dat we daardoor onszelf kunnen beschermen tegen het oordeel van anderen. We bevriezen en gaan denken, denken en nog meer denken, zodat, als we dat lang genoeg doen, we met een oplossing kunnen komen, waardoor dingen anders worden.  

Dit is waarom het onszelf aanvallen zo automatisch voelt; op psychologisch niveau probeert ons lichaam ons veilig te houden, ons te helpen, alleen niet in een erg behulpzame manier. Wanneer ánderen iets fout doen, dan is dat geen persoonlijk probleem en ontstaat een ander veiligheidsmechanisme; het zorgsysteem. De evolutie heeft ons zo bedraad dat we willen helpen als mensen in onze familie en omgeving in de problemen zijn. Zo zorgen we ervoor dat wanneer de mensen om ons heen overleven, wijzelf dat ook kunnen. Als we zorg en verbinding voelen, dan wordt ons parasympathische zenuwstelsel geactiveerd en worden onze lichamen rustig.

Dit is waar zelfcompassie krachtig wordt. We kunnen leren om met zorg te reageren i.p.v. bedreiging, ook al is het niet instinctief. Research toont aan dat wanneer we dit doen onze cortisol level naar beneden gaat en onze hart variabiliteit en -coherentie verhoogt. Aanwijzing dat er rust, kalmte en veerkracht ontstaat in ons systeem. Studies tonen aan dat een effectieve manier om deze stress-ervaring te ‘hacken’ is door het lichaam via een ondersteunende aanraking te vertellen dat het veilig is. Met een hand op je hart, je eigen hand of je gezicht vasthouden zal het lichaam instinctief de zorg-modus in gaan. Ook al kan je brein het niet, je lichaam weet de weg. 

Hoe vaker we deze kleine oefeningen gericht op fysieke veiligheid doen, hoe makkelijker voor ons lichaam wordt om in de zachte, beschermde modus te komen. Een studie van UC Berkeley toonde aan dat wanneer je slechts 20 seconden per dag, een maand lang bezig bent ondersteunende aanrakingen dit significante verbeteringen geeft voor je vermogen tot geven van zelf-compassie.

 

Onze biologie zet ons aan tot zelf-kritiek bij stress, maar we kunnen ons lichaam en geest trainen om hier vriendelijker mee om te gaan. Deze simpele, kleine oefeningen kunnen ons hele zenuwstelsel shiften. En met het oefenen, kunnen ze je hele leven beïnvloeden.

 

Bovenstaande tekst komt uit een podcast van Kristin Neff. Zij is vooraanstaand Amerikaanse psycholoog en universitair hoofddocent aan de Universiteit van Texas in Austin. Ze schreef veel boeken over het thema zelfcompassie en leren mild en vriendelijk te zijn voor je zelf.